Bezpłatna konsultacja

Optymalizacja kosztów energii w firmie bez OZE w 5 krokach

Wielu przedsiębiorców uważa, że jedynym sposobem na niższe rachunki jest kosztowna budowa farmy fotowoltaicznej. Niemniej jednak w KIDE udowadniamy, że ogromne oszczędności kryją się w samej strukturze faktury oraz sposobie zarządzania mediami. Często to właśnie błędy w konfiguracji parametrów generują zbędne wydatki, dlatego kompleksowa optymalizacja kosztów energii pozwala uniknąć strat sięgających dziesiątek tysięcy złotych miesięcznie.

W rezultacie możesz realnie obniżyć rachunki, nie wydając ani złotówki na panele czy turbiny wiatrowe. Kluczem jest profesjonalna analityka oraz zmiana podejścia do zakupów energii. Poniżej przedstawiamy 5 sprawdzonych kroków, które pozwolą Twojej firmie zyskać przewagę konkurencyjną w 2026 roku.

Najważniejsze informacje:

Spis treści

  1. Dopasowanie mocy umownej do realnego zapotrzebowania.
  2. Eliminacja kar za ponadnormatywny pobór energii biernej.
  3. Wybór optymalnego modelu zakupowego - transze i rynek SPOT.
  4. Wykorzystanie profilu zużycia do obniżenia opłaty mocowej.
  5. Edukacja personelu i monitoring procesowy.
  6. Doradztwo zakupowe
  7. Podsumowanie
  8. FAQ.

1. Dopasowanie mocy umownej do realnego zapotrzebowania

Moc umowna to jeden z najbardziej niedocenianych, a jednocześnie kosztownych parametrów na fakturze za energię elektryczną. Jest to opłata stała, naliczana niezależnie od tego, czy w danym momencie faktycznie wykorzystujesz zakontraktowaną moc. W praktyce oznacza to, że Twoja firma płaci za gotowość do poboru energii przez całą dobę, nawet jeśli zakład pracuje tylko w określonych godzinach lub nie wykorzystuje pełnego potencjału instalacji.

W wielu przedsiębiorstwach moc umowna ustawiana jest „na zapas”, często kilka lat wcześniej, w oparciu o prognozy, które nigdy się nie zmaterializowały. Efekt? Stałe, comiesięczne przepłacanie w części dystrybucyjnej rachunku. Dlatego jednym z pierwszych działań w ramach doradztwa energetycznego i doradztwa zakupowego powinna być szczegółowa analiza profilu 15-minutowego z ostatnich 12 miesięcy. To właśnie te dane pokazują realne maksima poboru, a nie deklaracje sprzed lat.

Jeżeli najwyższy rzeczywisty pobór jest wyraźnie niższy niż moc wpisana w umowie dystrybucyjnej, jej obniżenie przynosi natychmiastowe i trwałe oszczędności. W praktyce mówimy często o kilkunastu procentach redukcji kosztów dystrybucji. W konsekwencji firma uwalnia środki, które dotychczas były zamrożone w niepotrzebnej „rezerwie mocy” i może przeznaczyć je na inne cele operacyjne lub inwestycyjne.

optymalizacja kosztów

2. Eliminacja kar za ponadnormatywny pobór energii biernej

Energia bierna to jeden z najbardziej frustrujących kosztów dla przedsiębiorców, ponieważ nie przekłada się na realną pracę urządzeń, a mimo to potrafi znacząco podnieść rachunki. Jest ona efektem pracy silników, transformatorów czy układów indukcyjnych i obciąża sieć operatora. Z tego powodu operatorzy systemów dystrybucyjnych nakładają wysokie opłaty za jej ponadnormatywny pobór.

W ramach doradztwa energetycznego w KIDE regularnie spotykamy faktury, na których kary za energię bierną stanowią 10–15% całkowitej kwoty do zapłaty. Co istotne, wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy, że są to koszty w pełni możliwe do wyeliminowania. Często traktowane są jako „nieuniknione”, podczas gdy w rzeczywistości wynikają z braku odpowiednich urządzeń kompensacyjnych. Rozwiązaniem jest precyzyjnie dobrana kompensacja mocy biernej, oparta na audycie energetycznym przedsiębiorstwa. Taki audyt pozwala określić charakter obciążenia i dobrać urządzenia dokładnie pod potrzeby zakładu, bez przewymiarowania inwestycji. Co więcej, bardzo często koszt kompensacji można sfinansować z oszczędności wygenerowanych w innych obszarach, np. dzięki korekcie mocy umownej. W rezultacie pozycje karne znikają z faktur niemal natychmiast po wdrożeniu rekomendacji.

3. Wybór modelu zakupowego - transze i rynek SPOT

Zakup energii elektrycznej dla firm w modelu jednej, stałej ceny na cały rok jeszcze kilka lat temu był standardem. Dziś jednak takie podejście wiąże się z wysokim ryzykiem. Przy zmiennym rynku energii firma, która zakontraktuje całość wolumenu w niekorzystnym momencie, może przez dwanaście miesięcy płacić znacząco powyżej cen rynkowych. Dlatego nowoczesne doradztwo zakupowe energii i gazu opiera się na elastyczności i dywersyfikacji ryzyka. Model transzowy pozwala na podział wolumenu energii na kilka części i zakup ich w różnych momentach roku. Dzięki temu cena jest uśredniana, a ryzyko „złapania szczytu” znacząco maleje. To podejście szczególnie dobrze sprawdza się w firmach o stabilnym, przewidywalnym zużyciu.

optymalizacja kosztów

4. Wykorzystanie profilu zużycia do obniżenia opłaty mocowej

Opłata mocowa jest jednym z najbardziej dotkliwych obciążeń dla przemysłu i w 2026 roku jej znaczenie jeszcze wzrośnie. Jest ona naliczana za pobór energii w godzinach od 7:00 do 22:00, czyli w czasie największego obciążenia systemu. Wysokość stawki zależy jednak nie tylko od samego zużycia, ale również od profilu poboru energii w ciągu doby.

Firmy, które potrafią przesunąć część procesów energochłonnych poza godziny szczytowe, mogą znacząco obniżyć poziom opłaty mocowej. Dotyczy to m.in. ładowania wózków widłowych, procesów kruszenia, chłodzenia, sprężania czy procesów termicznych. Nawet częściowe przesunięcie takich operacji na godziny nocne poprawia współczynnik profilu i obniża stawkę przypisaną do każdej megawatogodziny.

Z tego powodu skuteczna optymalizacja kosztów energii w firmie wymaga ścisłej współpracy doradcy energetycznego z działem produkcji. To nie jest wyłącznie kwestia zakupowa, ale operacyjna decyzja, która przekłada się na realne oszczędności w skali roku.

5. Edukacja personelu i monitoring procesowy

Nawet najlepiej zaprojektowana strategia zakupowa energii nie przyniesie pełnych efektów bez zaangażowania ludzi. W wielu firmach ogromne straty wynikają z codziennych nawyków, niepotrzebnie włączonych maszyn, pracy urządzeń w czasie przerw czy braku kontroli nad zużyciem poza godzinami produkcji.

Dlatego integralnym elementem doradztwa energetycznego i doradztwa zakupowego w KIDE jest edukacja zespołów zakupowych, technicznych i produkcyjnych. Tłumaczymy, jak czytać faktury, jak rozumieć profile zużycia i jakie decyzje operacyjne mają największy wpływ na koszty energii.

Równolegle wdrażamy systemy monitoringu zużycia energii na poziomie linii produkcyjnych lub kluczowych procesów. Dzięki temu menedżerowie widzą w czasie rzeczywistym, które obszary generują największe koszty i gdzie potencjał oszczędności jest największy. W rezultacie firma buduje kulturę efektywności energetycznej, bez konieczności natychmiastowych inwestycji w kosztowne technologie OZE. Co więcej, takie działania doskonale wspierają raportowanie ESG i wzmacniają wizerunek nowoczesnego, świadomego przedsiębiorstwa.

doradztwo dla firm, optymalizacja kosztów

6. Doradztwo zakupowe jako fundament skutecznej strategii energetycznej

Doradztwo zakupowe w obszarze energii elektrycznej i gazu to znacznie więcej niż jednorazowe wynegocjowanie ceny z wybranym sprzedawcą. W dojrzałych organizacjach jest to proces strategiczny, który łączy analizę rynku energii, planowanie finansowe oraz zarządzanie ryzykiem zakupowym. Profesjonalne doradztwo zakupowe pozwala firmom podejmować decyzje w oparciu o dane rynkowe, a nie presję czasu czy ofertę „ostatniej szansy” od sprzedawcy energii.

Kluczowym elementem doradztwa zakupowego jest stały monitoring rynku oraz aktywne reagowanie na zmiany notowań energii elektrycznej i gazu. Zamiast jednorazowego podpisania kontraktu na cały wolumen, doradca zakupowy pomaga budować strategię opartą na transzach, indeksacji lub połączeniu rynku terminowego z rynkiem SPOT. Dzięki temu zakup energii elektrycznej dla firm staje się procesem kontrolowanym, który ogranicza ryzyko zawarcia umowy w niekorzystnym momencie cenowym.

Co istotne, skuteczne doradztwo zakupowe musi być niezależne. Doradca, który nie jest powiązany prowizyjnie ze spółkami obrotu, może swobodnie porównywać oferty z całego rynku i negocjować warunki dokładnie tak, jakby kupował energię dla własnego przedsiębiorstwa. W rezultacie doradztwo zakupowe i doradztwo energetyczne wzajemnie się uzupełniają: pierwsze odpowiada za moment i strukturę zakupu, drugie za techniczną i operacyjną stronę zużycia energii. Dzięki takiemu podejściu firma nie tylko obniża koszty energii w krótkim terminie, ale również buduje długofalową odporność na zmienność rynku. Doradztwo zakupowe staje się wówczas elementem zarządzania finansowego, a nie tylko usługą pomocniczą, co przekłada się na stabilność budżetu i lepszą przewidywalność kosztów w kolejnych latach.

Podsumowanie

Skuteczna optymalizacja kosztów energii w firmie nie polega na jednym działaniu ani na jednorazowym „tańszym kontrakcie”. To proces, który wymaga połączenia analizy technicznej, operacyjnej i rynkowej. Dopasowanie mocy umownej do realnego zapotrzebowania pozwala wyeliminować stałe koszty, które przez lata były akceptowane bez weryfikacji. Z kolei usunięcie kar za energię bierną daje natychmiastowy efekt finansowy, często bez konieczności ponoszenia dużych nakładów inwestycyjnych.

Równie istotny jest sposób zakupu energii. Przejście z jednorazowych kontraktów na elastyczne modele transzowe lub częściowe wykorzystanie rynku SPOT pozwala aktywnie zarządzać ryzykiem cenowym. Uzupełnieniem tych działań jest świadome kształtowanie profilu zużycia. Umożliwia ono obniżenie opłaty mocowej – jednego z największych obciążeń dla firm energochłonnych w kolejnych latach.

Całość tych działań nie zadziała jednak bez ludzi i procesów. Edukacja personelu oraz bieżący monitoring zużycia energii budują kulturę efektywności, w której koszty są kontrolowane na poziomie operacyjnym, a nie dopiero na fakturze. W tym kontekście kluczową rolę odgrywa doradztwo zakupowe, rozumiane jako długofalowa strategia oparta na danych rynkowych, a nie jednorazowe negocjacje z dostawcą.

Połączenie niezależnego doradztwa energetycznego z profesjonalnym doradztwem zakupowym sprawia, że energia przestaje być nieprzewidywalnym kosztem, a staje się zarządzanym elementem finansowym firmy. W rezultacie przedsiębiorstwo zyskuje stabilność budżetową, większą odporność na zmienność rynku energii i realną przestrzeń do inwestowania kapitału w rozwój podstawowej działalności, zamiast w niekontrolowane rachunki za prąd i gaz.

 

FAQ

Czy zmiana mocy umownej wiąże się z karami od sprzedawcy?
Zazwyczaj obniżenie mocy jest bezpłatne i można je wykonać raz w roku. Niemniej jednak przed zmianą należy dokładnie przeanalizować profil mocy, aby uniknąć kar za jej przekroczenie w przyszłości.
Czy model transzowy jest bezpieczny dla dużej firmy?
Jest znacznie bezpieczniejszy niż model stałej ceny. W rezultacie pozwala on reagować na spadki giełdowe i chroni przed skutkami jednej, błędnej decyzji zakupowej.
O ile procent, dzięki doradztwie zakupowym mogę obniżyć koszty energii bez inwestycji w OZE?
Dzięki samej optymalizacji parametrów dystrybucyjnych i zmianie modelu zakupu, firmy często oszczędzają średnio o 30% całkowitych kosztów energii.
Jak szybko można zobaczyć efekty optymalizacji bezinwestycyjnej?
Większość zmian, takich jak nowa taryfa czy optymalizacja mocy, jest widoczna już na pierwszej fakturze.
LinkedIn  

Mateusz Brandt

Manager Sprzedaży i doradca energetyczny z ponad 14-letnim doświadczeniem w branży energetycznej. Były manager m.in. w RWE, PKP Energetyka i ENEA. Obecnie Prezes Zarządu Krajowego Instytutu Doradztwa Energetycznego. Specjalizuje się w doradztwie dla dużych klientów biznesowych. Jest Audytorem Energetycznym i Trenerem Sprzedaży. „W wolnych chwilach dealuje energią.

,,Na energii nie wygrywa się ceną. Wygrywa się strategią."

Sprawdź swój potencjał oszczędnościowy z KIDE

Podczas bezpłatnej 30-minutowej konsultacji przeanalizujemy Twoją obecną umowę i wskażemy, czy możliwe są oszczędności – nawet sięgające setek tysięcy złotych. Pokażemy, jak odzyskać kontrolę nad kosztami energii i utrzymać budżet w ryzach.

Umów konsultację